Historia osiedli
Osiedle Batorego – rozlokowane miedzy ulicami : Lipową , Batorego i Sportową. Osiedle złożone z 6 bloków z wielkiej płyty wybudowanych w drugiej połowie lat 80-tych i kilku domów prywatnych. Po przeciwnej stronie osiedla blokowego znajduje się kościół Chrześcijan Baptystów oraz prawdopodobnie najstarszy zachowany dom w Hajnówce (druga połowa XIX w.) W budynku tym mieści się obecnie sklep meblowy , budynek jest zabudowany sidingiem więc nie sprawia wrażenie tak starego. Na skrzyżowaniu ulic Lipowej i Batorego zachowało się kilka domów z lat 30-tych . Skrzyżowanie to było pierwsze w Hajnówce na którym zainstalowano sygnalizację świetlną (2007r.). Bloki na osiedlu tym jako pierwsze w Hajnówce zostały wyposażone w domofony (początek lat 90-tych). WIKIPEDIA
Osiedle Centrum - powstało na terenie dawnego osiedla domów jednorodzinnych . Pozostało kilka domów pochodzących z okresu międzywojennego przy ul. 3-Maja i Kosidłów oraz przy ul. Ściegiennego. Właściwe pierwsze centrum osady Hajnówka mieściło się przy ul Targowej (obecnie Wierobieja) . Po wybudowaniu przez Niemców w latach 1915-19 przy obecnej ul. 3-go Maja : kina ,kasyna wojskowego - centrum miasta przeniosło się na tą ulicę . W budynku kasyna po 1919 mieściła się poczta , policja następnie w czasie okupacji niemieckiej (1941-1944) znajdował się tu areszt i siedziba Schutzpolizei (obecnie park przy kościele). W miejscu gdzie obecnie znajdują się bloki obok banku PKO , okupanci wybudowali stajnię która po 1919 r. służyła jako budynek remizy tartacznej straży pożarnej (budynek ten wyburzono w drugiej połowie lat 80-tych). W następnych latach powstawały tu nowe domy i sklepy. W 1919 roku w poniemieckim baraku utworzono kościół , parafia hajnowska powstała w 1923 r. Pierwszy kościół spłoną w 1936 r. Następny kościół wybudowano w miejscu kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Św. Był to budynek z muru pruskiego do kościoła dobudowano oddzielną dzwonnicę. W roku 1955 rozpoczęto w tym samym miejscu budowę obecnego kościoła , budowa ze względu na braki materiałowe i utrudnienia ze strony władz komunistycznych trwała do 1966 r. W 1967 roku przy ul. 3-Maja wybudowano bloki w stylu modernistycznym , wyburzono przy tym kilka domów drewnianych. W 1980 r. oddano do użytku kilka bloków wybudowanych z tzw. wielkiej płyty. Na początku lat 90-tych na terenie dawnego tartaku przy ulicy 3-go Maja i Parkowej wybudowano bank PKO a dawne hale tartaczne przebudowano na Halę Targową i Salon UNIBUD do którego dobudowano budynek Muzeum Kultury Białoruskiej. WIKIPEDIA
Osiedle Chemiczna (Fabryka chemiczna) – w latach I wojny światowej okupujący tereny Puszczy Białowieskiej , Niemcy wybudowali na terenie obecnej Hajnówki kilka osiedli baraków w których rozlokowani byli jeńcy wojenni (Francuzi i Rosjanie). Największe osiedle baraków znajdowało się przy wybudowanej Fabryce Chemicznej (obecnie ul. Białostocka). Po zakończeniu działań wojennych i opuszczeniu tych terenów przez Niemców i jeńców wojennych baraki zasiedlała ludność cywilna . Na osiedlu Chemiczna w następnych latach powstało kilka uliczek przy których budowano prowizoryczne ziemianki i trocinianki. W latach 20-30-tych w okolicy Fabryki Chemicznej wybudowano kilka budynków biurowych i kilka dla pracowników fabryki. Do czasów dzisiejszych pozostał tylko jeden z baraków wybudowanych w 1915 r. Barak do dziś jest zamieszkały choć mieszkańcy dokonali w nim drobne przeróbki. W dawnym budynku biurowym pochodzącym z lat 20-tych utworzono mieszkania lokatorskie (2004). WIKIPEDIA
Osiedle Judzianka – Dawne uroczysko Puszczy Białowieskiej nad rzeczką o tej samej nazwie. W roku 1792 osiedlono tu strzelca Straży Leśniańskiej. W późniejszym czasie powstała tu wieś Judzianka. 23 kwietnia1941r. w lesie przy Szosie Kleszczelowskiej NKWD rozstrzelało szesnastu mieszkańców Siemiatycz. Wieś przyłączono do Hajnówki w roku 1945, w tym samym roku powstała tu szkoła podstawowa. Szkoła miała siedzibę w wynajętym budynku. W latach 50-tych wybudowano nowy budynek szkoły podstawowej przy ulicy Warszawskiej. W 1995r. rozpoczęto budowę cerkwi, 1996 powstała tu parafia prawosławna p.w. św. Dymitra.W roku 1997 w lesie przy Judziance ustawiono pomnik upamiętniający mord na mieszkańcach Siemiatycz. 2007 ukończono budowę cerkwi p.w. św. Dymitra.
Osiedle Kolejki (Kolejki Leśne) rozlokowane jest między ulicami : 3-go Maja , Armii Krajowej , Kolejki leśne i terenem parafii prawosławnej Św. Trójcy. Nazwa osiedla pochodzi od ulicy Kolejki leśne ta zaś od wybudowanej tu przez Niemców w latach 1915-19 bazy kolejki wąskotorowej . Sieć kolejek wąskotorowych oplatała całą Puszczę Białowieską . Na terenie obecnego osiedla Kolejki mieściło się kilka domów kadry zarządzającej kolejkami. Jeszcze do końca lat 80-tych XX w. pozostawały tu dwa domy wybudowane w tym okresie (znajdowały się one za świetlicą Hamechu ). Niemcy wybudowali tu też baraki dla jeńców wojennych (Francuzów i Rosjan) robotników przy układaniu sieci kolejek i parowozownię ( budynek istnieje do dziś). Baraki te znajdowały się przy obecnej ul. Kolejki leśne. W latach 30-tych wybudowano tu osiedle tzw. Czworaków (domów podzielonych na cztery mieszkania) oraz stację kolejki (budynek stacji był na terenie kolejek leśnych do 2005 roku obecnie na terenie turystycznej kolejki leśnej znajduje się jego replika ) . Domów było 6 i zamieszkiwał w nich personel techniczny i administracyjny Kolejek Leśnych. Przebudowane domy stoją do dziś. W następnym okresie wybudowano tu też kilka domów jednorodzinnych , znajdowały się one przy ul. 3-go Maja. W latach 60- wybudowano osiedle bloków: dwa należące do Zakładów Maszynowych „Hamech” i 5 komunalnych z czego trzy to tzw . bloki oszczędnościowe . Na terenie osiedla znajduje się budynek Zespołu Doskonalenia Zawodowego (w którym w latach 1956-93 mieściło się przedszkole) i pawilon handlowy. WIKIPEDIA
Osiedle Lipowa – (ZDJĘCIA) powstało przy najstarszej ulicy Hajnówki – Lipowej. Pierwotnie wieś Hajnówka zajmowała teren od początkowego odcinka ulicy Lipowej do skrzyżowania z ul. Batorego. Dalej znajdowały się pola i łąki mieszkańców wsi. W latach 20-30-tych zaczęło tu osiedlać się coraz więcej ludności. Powstawały nowe domy. Teren ówczesnej wsi Hajnówka rozciągną się do wsi Lipiny. Podczas kampanii wrześniowej , na skrzyżowaniu ulic Lipowej i Batorego miała miejsce walka oddziału Wojska Polskiego z niemieckimi czołgami . W tym miejscu jeden z czołgów niemieckich został zestrzelony przez działko p. panc. , którego dowódcą był kapral. Bolesław Bierwiaczonek. Samo osiedle Lipowa zostało oddane do użytku w 1974 r. , nosiło ono nazwę Trzydziestolecia PRL (do końca lat 80 znajdował się tu kamień z tablicą pamiątkową z okazji XXX lat PRL). Osiedle składa się z kilkunastu bloków z wielkiej płyty, ocieplonych styropianem w latach 2008-09. WIKIPEDIA
Osiedle Majdan – nazwa osiedla pochodzi od wybudowanych tu w latach 1915-19 przez Niemców smolarni obok których składowano drewno , teren ten nazywano majdanem. Nieopodal przy ul. Piłsudskiego znajdował się pierwszy w Hajnówce bazar , który również nazwano majdanem. Po 1997 r. na terenie dawnego bazaru wybudowano osiedle przez mieszkańców miasta żartobliwie zwane „Kurnik” . W latach 60-tych przy ul Białowieskiej i Piłsudskiego wybudowano dwa bloki i jeden barak. Pierwotnie miały być one przeznaczone na koszary wojskowe mającej tu powstać jednostki. Barak wyburzono w połowie lat 80-tych. Oprócz bloków jest tu osiedle domów jednorodzinnych.
Osiedle Mazury - nazwa osiedla pochodzi od mieszczącej się na tych terenach dawnej wsi Mazury przyłączonej do Hajnówki po 1945 r. Wieś przybrała nazwę od pierwszych osadników pochodzących z terenów Mazur. Do osiedla przylegają ulice mające nazwę Mazury i Mazurska. W latach 1984-92 na łąkach przylegających do dawnej wsi wybudowano osiedle bloków . Budynki 2,3,4 piętrowe wykonane z tzw. wielkiej płyty w latach 2007- 08 większość z bloków ocieplono styropianem. Wraz z budową nowego osiedla wybudowano też sklep spożywczo-przemysłowy (obecnie mieści się w nim też pizzeria). W 1992 r. oddano do użytku Szkołę Podstawową nr. 6 mieszczącą się przy ul. Nowowarszawskiej na obrzeżach osiedla. Na terenie tym znajduje się wieża ciśnień . Na ul. Warszawskiej obok toru kolejowego znajduje się dom dróżnika z końca XIX w . WIKIPEDIA
Osiedle Międzytory – osiedle prywatnych domów położone miedzy torem w kierunku Warszawy w torem do Białowieży. Dzielnica dawniej zwana Serny Worek z racji kształtu na mapie. Pierwsza wieża ciśnień w Hajnówce została wybudowana w 1935 roku na tym osiedlu. Zasilana była w wodę ze specjalnie wykopanych w tym celu w dolinie rzeki Leśnej stawów na tzw. Klimku. Wieża została zniszczona 15 lipca 1944 r. przez wycofujące się wojska niemieckie. Znajduje się tu mogiła żołnierzy poległych w latach 1914-20. WIKIPEDIA
Osiedle Millenium - pierwotnie na terenie osiedla znajdowały się baraki wojskowe wybudowane przez Niemców w latach 1915-1918 . Jest to pierwsze w Hajnówce osiedle złożone z bloków - powstało w 1966 r. Na osiedlu znajduje się kilkanaście bloków 2 piętrowych (były to pierwsze bloki w mieście) w następnych latach dobudowano kolejne tzw. wieżowce – kwadratowe bloki z wolnym miejscem po środku klatki schodowej ( tak jakby w tym miejscu miała być winda) , prawdopodobnie zostały one wybudowane na pierwotnych planach wieżowców. W tym samym okresie wybudowano tu przedszkole. WIKIPEDIA
Osiedle Parkowa – osiedle kilku bloków z wielkiej płyty wybudowane na przełomie lat 80-90-tych .Teren na którym znajduje się osiedle zajmował Tartak . Znajdowała się też tu dawna remiza straży pożarnej Tartaku i hale produkcyjne. WIKIPEDIA
Osiedle Paszki – (w budowie)
Osiedle Piłsudskiego – (w budowie)
Osiedle Placówka – (w budowie)
WIKIPEDIAOsiedle Podlasie – Osiedle powstałe na początku lat 80-tych lecz rozbudowane dopiero po 1986 roku gdy rozpoczęła się tu budowa szpitala (1986-97). Obok szpitala wybudowano dwa bloki , które pierwotnie miały być przekazane personelowi szpitala. Bloki do połowy lat 90- stały bez użyteczne w stanie surowym , po tym okresie mieszkania w blokach sprzedano osobom indywidualnym. W następnych latach dobudowano tu kolejne bloki. WIKIPEDIA
Osiedle Porejewo (Poryjewo) – dawna siedziba strzelca (1639r.) uroczysko Poriwo od nazwy osobowej pierwszego mieszkańca tego uroczyska Porej. W 1797 r. wymienione grunty dwóch strzelców królewskich. Do pierwszych lat XXI w. wieś ok. roku 2004 dzielnica Hajnówki. Ulice : Poryjewo, Akacjowa, Dębowa, Daleka, Szosa Kleszczelowska .
Osiedle Reja – Dawniej mieściło się tu tzw. Osiedle Robotnicze – czworaki wybudowane w latach 30- tych przez Tartak . Zamieszkiwała w nich wyższa kadra robotnicza i techniczna. Kilkanaście domów pozostało do dziś. Osiedle bloków z wielkiej płyty wybudowano po obu stronach ulicy Reja. Osiedle oddano w 1975 r. Na terenie osiedla obok cmentarza prawosławnego w roku 1995 wybudowano Cerkiew Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela. WIKIPEDIA
Osiedle Za pocztą – (w budowie)
Osiedle Żabia Górka – (w budowie)
NA PODSTAWIE :
- Witold Tatarczyk -"Dzieje Hajnówki do 1944 roku" ISBN 83 905048-2-0 Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna w Hajnówce , Towarzystwo Przyjaciół Hajnówki.Rok wydania: 2000
- Witold Tatarczyk -"Dzieje Hajnówki 1944-2000" ISBN 83 905048-3-9 Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna w Hajnówce. Rok wydania: 2001
- Borys Nikitiuk - "Z dziejów Hajnówki i jej okolic (1915-1939)" ISBN 83-914635-1-6 Wydawca: Starostwo Powiatowe w Hajnówce. Rok wydania: 2003
- Gazeta Hajnowska ISSN 1427-051X Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna w Hajnówce. Rok wydania: 2001-2007
LINKI ZEWNĘTRZNE:
Uroczyska i miejsca historyczne (Hajnówka)
|